{"id":3725,"date":"2019-10-14T10:00:59","date_gmt":"2019-10-14T08:00:59","guid":{"rendered":"http:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/?p=3725"},"modified":"2019-10-13T18:34:28","modified_gmt":"2019-10-13T16:34:28","slug":"iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/","title":{"rendered":"&#8222;iura novit curia&#8220; oder &#8222;curia novit iura&#8220;?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/files\/2018\/03\/iura-novit-curia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-3765\" src=\"http:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/files\/2018\/03\/iura-novit-curia-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"192\" height=\"256\" srcset=\"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/files\/2018\/03\/iura-novit-curia-225x300.jpg 225w, https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/files\/2018\/03\/iura-novit-curia.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 192px) 100vw, 192px\" \/><\/a>Ab und an kann der ein oder andere lateinische Spruch in juristischen Argumentationen genutzt werden. Es soll Korrektoren geben, die das sch\u00e4tzen. Wichtig ist dann aber, dass der lateinische Spruch korrekt wiedergegeben wird.<\/p>\n<p>Deshalb will ich heute der Frage nachgehen, ob man &#8222;iura novit curia&#8220; oder &#8222;curia novit iura&#8220; schreiben sollte.<\/p>\n<p>Vorweg: Diese Par\u00f6mie hei\u00dft \u00fcbersetzt &#8222;Das Gericht kennt das Recht&#8220;. Dazu der BGH:<\/p>\n<blockquote><p>Entgegen der Ansicht der Bekl. entfielen die genannten Pflichten nicht deshalb, weil das Gericht seinerseits zur umfassenden rechtlichen Pr\u00fcfung des Falls unter Auswertung der einschl\u00e4gigen Rechtsprechung und Literatur verpflichtet war. Schon nach der ZPO ist Aufgabe des Anwalts nicht nur die Beibringung der Tatsachengrundlage f\u00fcr die vom Richter zu treffende Entscheidung. Das zeigt etwa die Vorschrift des \u00a7 137 II ZPO, die gem. \u00a7 525 ZPO auch im Berufungsrechtszug gilt. Nach \u00a7 137 II Halbs. 2 ZPO haben die Vortr\u00e4ge der Parteien das Streitverh\u00e4ltnis auch in rechtlicher Beziehung zu umfassen. <strong>Der in diesem Zusammenhang oft zitierte Satz \u201eiura novit curia\u201d betrifft das Verh\u00e4ltnis der juristisch nicht gebildeten Naturalpartei zum Gericht<\/strong> [&#8230;]. Der Anwalt hat dagegen \u2013 ebenso wie der Richter \u2013 die Bef\u00e4higung zum Richteramt oder eine gleichwertige Qualifikation (\u00a7 4 I BRAO). Der Anwaltszwang (\u00a7 78 ZPO), der die Prozessparteien mit zus\u00e4tzlichen Kosten belastet und ihren Zugang zu den staatlichen Gerichten einschr\u00e4nkt, w\u00e4re nicht zu erkl\u00e4ren, wenn Aufgabe des Anwalts allein die Beibringung des Tatsachenmaterials w\u00e4re und nicht auch die rechtliche Durchdringung des Falls. Vor allem aber richten sich die Pflichten des Anwalts nicht nur nach der ZPO, sondern auch und sogar in erster Linie nach dem zwischen ihm und dem Mandanten geschlossenen Vertrag. Ein Vertrag \u00fcber die Vertretung in einem Berufungsverfahren umfasst das nach der ZPO f\u00fcr die Wahrung der Rechte des Mandanten notwendige Minimum, also insbesondere die Wahrnehmung der m\u00fcndlichen Verhandlung und die Antragstellung, ersch\u00f6pft sich hierin jedoch nicht. Nach der Verkehrsauffassung (\u00a7\u00a7 133, 157 BGB) kann der Mandant, der einen Anwalt mit der Wahrnehmung seiner Rechte im Berufungsverfahren beauftragt hat, mehr als nur die schlichte Antragstellung verlangen. <strong>Der Mandant erwartet und darf erwarten, dass der Anwalt auch die rechtlichen Grundlagen des Falls durchdenkt.&nbsp;<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>(BGH, Urt. v. 18.12.2008, IX ZR 179\/07, NJW 2009, 987, 988, Hervorhebung nicht im Original)<\/p>\n<p>Wir k\u00f6nnen festhalten: Die beschriebene Par\u00f6mie betrifft das Verh\u00e4ltnis zwischen der juristisch nicht gebildeten Naturalpartei und dem Gericht. Der Anwalt darf sich damit nicht beruhigen.<\/p>\n<p>Aber nun zu unserer eigentlichen Frage, ob man &#8222;iura novit curia&#8220; oder &#8222;curia novit iura&#8220; schreiben sollte.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Es gibt beide Verwendungsweisen:<\/p>\n<blockquote><p><span class=\"highlight\">Curia novit iura<\/span>&nbsp;gilt eben auch in Bezug auf die EMRK und die Judikatur des&nbsp;<em class=\"italic_on\">EGMR.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>(Esser, NJW 2016, 604, 606)<\/p>\n<blockquote><p>Dies ist der zentrale Inhalt der hergebrachten Rechtsregel: \u201eiura novit curia\u201c.<\/p><\/blockquote>\n<p>(Pr\u00fctting, in: M\u00fcKo-ZPO, 5. Aufl. 2016, \u00a7 293 ZPO, Rn. 2)<\/p>\n<p>Insgesamt wird &#8222;curia novit iura&#8220; aber deutlich seltener verwendet als &#8222;iura novit curia&#8220;. Trotzdem k\u00f6nnen beide Varianten als Synonyme verstanden werden (Fellmeth\/Horwitz, Guide to Latin in International Law, 2009, S. 147).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ab und an kann der ein oder andere lateinische Spruch in juristischen Argumentationen genutzt werden. Damit kann beim Korrektor ein positiver Eindruck entstehen. Wichtig ist dann aber, dass der lateinische Spruch korrekt genutzt wird.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-3725","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zivilprozessrecht"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>&quot;iura novit curia&quot; oder &quot;curia novit iura&quot;? - klartext-jura.de<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&quot;iura novit curia&quot; oder &quot;curia novit iura&quot;? - klartext-jura.de\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ab und an kann der ein oder andere lateinische Spruch in juristischen Argumentationen genutzt werden. Damit kann beim Korrektor ein positiver Eindruck entstehen. Wichtig ist dann aber, dass der lateinische Spruch korrekt genutzt wird.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"klartext-jura.de\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-10-14T08:00:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/files\/2018\/03\/iura-novit-curia-225x300.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"klartext-jura\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"klartext-jura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"klartext-jura\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0fd09e4f4c8ef46bd6ff122c9bbe60c3\"},\"headline\":\"&#8222;iura novit curia&#8220; oder &#8222;curia novit iura&#8220;?\",\"datePublished\":\"2019-10-14T08:00:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/\"},\"wordCount\":489,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/bloghosting.jurmatix.de\\\/klartext-jura\\\/files\\\/2018\\\/03\\\/iura-novit-curia-225x300.jpg\",\"articleSection\":[\"Zivilprozessrecht\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/\",\"name\":\"\\\"iura novit curia\\\" oder \\\"curia novit iura\\\"? - klartext-jura.de\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/bloghosting.jurmatix.de\\\/klartext-jura\\\/files\\\/2018\\\/03\\\/iura-novit-curia-225x300.jpg\",\"datePublished\":\"2019-10-14T08:00:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0fd09e4f4c8ef46bd6ff122c9bbe60c3\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/bloghosting.jurmatix.de\\\/klartext-jura\\\/files\\\/2018\\\/03\\\/iura-novit-curia-225x300.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/bloghosting.jurmatix.de\\\/klartext-jura\\\/files\\\/2018\\\/03\\\/iura-novit-curia-225x300.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/2019\\\/10\\\/14\\\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Startseite\",\"item\":\"http:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8222;iura novit curia&#8220; oder &#8222;curia novit iura&#8220;?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/#website\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/\",\"name\":\"klartext-jura.de\",\"description\":\"Gezwitscher von Marie Herberger\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/www.klartext-jura.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0fd09e4f4c8ef46bd6ff122c9bbe60c3\",\"name\":\"klartext-jura\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bloghosting.jurmatix.de\\\/klartext-jura\\\/author\\\/klartext-jura\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"iura novit curia\" oder \"curia novit iura\"? - klartext-jura.de","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"\"iura novit curia\" oder \"curia novit iura\"? - klartext-jura.de","og_description":"Ab und an kann der ein oder andere lateinische Spruch in juristischen Argumentationen genutzt werden. Damit kann beim Korrektor ein positiver Eindruck entstehen. Wichtig ist dann aber, dass der lateinische Spruch korrekt genutzt wird.","og_url":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/","og_site_name":"klartext-jura.de","article_published_time":"2019-10-14T08:00:59+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/files\/2018\/03\/iura-novit-curia-225x300.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"klartext-jura","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Verfasst von":"klartext-jura","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"2\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/"},"author":{"name":"klartext-jura","@id":"http:\/\/www.klartext-jura.de\/#\/schema\/person\/0fd09e4f4c8ef46bd6ff122c9bbe60c3"},"headline":"&#8222;iura novit curia&#8220; oder &#8222;curia novit iura&#8220;?","datePublished":"2019-10-14T08:00:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/"},"wordCount":489,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/files\/2018\/03\/iura-novit-curia-225x300.jpg","articleSection":["Zivilprozessrecht"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/","url":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/","name":"\"iura novit curia\" oder \"curia novit iura\"? - klartext-jura.de","isPartOf":{"@id":"http:\/\/www.klartext-jura.de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/files\/2018\/03\/iura-novit-curia-225x300.jpg","datePublished":"2019-10-14T08:00:59+00:00","author":{"@id":"http:\/\/www.klartext-jura.de\/#\/schema\/person\/0fd09e4f4c8ef46bd6ff122c9bbe60c3"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/#primaryimage","url":"http:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/files\/2018\/03\/iura-novit-curia-225x300.jpg","contentUrl":"http:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/files\/2018\/03\/iura-novit-curia-225x300.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.klartext-jura.de\/2019\/10\/14\/iura-novit-curia-oder-curia-novit-iura\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Startseite","item":"http:\/\/www.klartext-jura.de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8222;iura novit curia&#8220; oder &#8222;curia novit iura&#8220;?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/www.klartext-jura.de\/#website","url":"http:\/\/www.klartext-jura.de\/","name":"klartext-jura.de","description":"Gezwitscher von Marie Herberger","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/www.klartext-jura.de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Person","@id":"http:\/\/www.klartext-jura.de\/#\/schema\/person\/0fd09e4f4c8ef46bd6ff122c9bbe60c3","name":"klartext-jura","url":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/author\/klartext-jura\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3725"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3725\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3766,"href":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3725\/revisions\/3766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bloghosting.jurmatix.de\/klartext-jura\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}